ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥΣ

¨...Η θέση και η ταχύτητα ενός μικροσκοπικού σωματιδίου δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα γνωστές με απόλυτη ακρίβεια....Όμως το πραγματικό περιεχόμενο της αρχής της αβεβαιότητας αναδεικνύεται αν την εφαρμόσουμε σε ένα σωματίδιο παγιδευμένο σε μια μικροσκοπική περιοχή, οπότε η θέση του είναι γνωστή με περιθώριο λάθους, δηλαδή απροσδιοριστία, όση και η διάσταση της φυλακής του. Εφόσον η απροσδιοριστία στη θέση του θα είναι πολύ μικρή, η απροσδιοριστία στην ταχύτητά του θα είναι πολύ μεγάλη, οπότε και η ταχύτητά του η ίδια θα είναι μεγάλη κατά μέσο όρο. Οδηγούμαστε έτσι στο εξής εντυπωσιακό- και πολύ βαθύ - συμπέρασμα: όσο πιο μικροσκοπική είναι η φυλακή στην οποία είναι κλεισμένο ένα σωματίδιο, τόσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητά του κατά μέσο όρο, άρα τόσο μεγαλύτερη και η κινητική ενέργεια που υποχρεούται να έχει... Η πιο μικροσκοπική φυλακή που υπάρχει στη φύση είναι ο ατομικός πυρήνας. Τι περιμένουμε λοιπόν να κάνουν οι έγκλειστοί του, δηλαδή τα πρωτόνια και τα νετρόνια που βρίσκονται στο εσωτερικό του; Σύμφωνα με τα παραπάνω, θα έχουν τεράστιες κινητικές ενέργειες ακριβώς επειδή είναι παγιδευμένα σε μια τόσο μικροσκοπική περιοχή. Ο πυρήνας είναι γίγαντας ενέργειας ακριβώς επειδή είναι νάνος μεγέθους...¨
¨ Το φάντασμα της όπερας¨, Στέφανος Τραχανάς, καθηγητής Φυσικού Τμήματος Παν. Κρήτης
Αφιέρωμα στην αρχή της απροσδιοριστίας ή αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg η οποία ανακαλύφθηκε το 1927 και ...κρύβεται πίσω από όλες τις βασικές φυσικές προυποθέσεις που επιτρέπουν στο σύμπαν να φτάσει έως την αυτογνωσία!

Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2016

Philae:Ύστατο χαίρε στο ρομπότ του κομήτη 67P

O κομήτης 67P εκτοξεύει αέρια και σκόνη σε αυτή τη σειρά εικόνων που μετέδωσε το Rosetta (ESA)
Ντάρμσταντ, Γερμανία 
Περισσότερο από έναν χρόνο μετά την πρώτη, ιστορική προσεδάφιση σε κομήτη, η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA ανακοίνωσε ότι δεν έχει πια ελπίδες να επικοινωνήσει ξανά με το αγνοούμενο ρομπότ Philae. Στις 12 Νοεμβρίου 2014, έπειτα από ταξίδι δέκα ετών, το Philae αποδεσμεύτηκε από το μητρικό σκάφος Rosetta και κατέβηκε μέχρι την επιφάνεια του κομήτη 67P. Δεν κατάφερε όμως να αγκιστρωθεί στην επιφάνειά του και αναπήδησε δύο φορές πριν καταλήξει σε άγνωστη τοποθεσία, ένα χιλιόμετρο μακριά από την αρχική του θέση. Βυθισμένο στο σκοτάδι στη σκιά ενός γκρεμού, το ρομπότ σε μέγεθος πλυντηρίου δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους ηλιακούς συλλέκτες για να φορτίσει τη μπαταρία του...
Επέζησε όμως για 64 ώρες, και κατάφερε να μεταδώσει πολύτιμα δεδομένα με οκτώ από τα δέκα επιστημονικά όργανά του, συμπληρώνοντας τις μετρήσεις του Rosetta, το οποίο παρέμεινε σε τροχιά γύρω από τον 67P. Έστειλε μεταξύ άλλων εικόνες από την επιφάνεια του κομήτη, μύρισε οργανικά μόρια και μέτρησε βασικές παραμέτρους του εξωγήινου, κατάμαυρου περιβάλλοντος. Μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2015, ο κομήτης είχε πλησιάσει περισσότερο στον Ήλιο και το ρομπότ εκτέθηκε στη λιακάδα, οπότε μπόρεσε να επικοινωνήσει ξανά με το Rosetta και από εκεί με τη Γη.


Ακολούθησαν ακόμα επτά σύντομες κλήσεις, το ρομπότ όμως σίγησε στις 9 Ιουλίου, πιθανώς οριστικά. Έκτοτε, όλες οι προσπάθειες επικοινωνίας απέτυχαν, η ESA όμως συνέχισε τις προσπάθειες. Το καλοκαίρι ο κομήτης έφτασε στην ελάχιστη απόστασή του από τον Ήλιο τον περασμένο Αύγουστο και στη συνέχεια άρχισε και πάλι να απομακρύνεται. Η μείωση της ηλιακής ακτινοβολίας περιόρισε την εκπομπή σκόνης και αερίων από τον κομήτη, οπότε το Rosetta μπόρεσε να ξαναπλησιάσει τον κομήτη, σε αποστάσεις μέχρι 45 χιλιόμετρα, προκειμένου να προσπαθήσει και πάλι να επικοινωνήσει με το ρομπότ.



Τώρα όμως η θερμοκρασία στη διάρκεια της νύχτας έχει πέσει στους -180 βαθμούς και οι ηλιακοί συλλέκτες του Philae έχουν πιθανότατα καλυφθεί με σκόνη.  «Η πιθανότητα να επικοινωνήσει ξανά το Philae με την ομάδα μας δυστυχώς έχει πέσει κοντά στο μηδέν»ανακοίνωσε την Παρασκευή ο Στέφαν Ούλαμετς του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου DLR, όπου κατασκευάστηκε το ρομπότ κατά το μεγαλύτερο μέρος του. 



«Έχουμε σταματήσει να στέλνουμε εντολές και θα μας προκαλούσε έκπληξη αν λαμβάναμε ξανά σήμα από το ρομπότ» είπε. Παρόλα αυτά, το Rosetta θα συνεχίσει να αναζητά το ρομπότ μέχρι την ολοκλήρωση της αποστολής τον Σεπτέμβριο. Ο προσδιορισμός της θέσης του θα επέτρεπε στους ερευνητές να αντιστοιχήσουν τα δεδομένα που συλλέχθηκαν με τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης τοποθεσίας. «Το Philae ήταν το κερασάκι στην τούρτα της αποστολής Rosetta, και θα θέλαμε πραγματικά να μάθουμε πού ακριβώς βρίσκεται τώρα το κερασάκι!» σχολίασε ο Ματ Τέιλορ της ESA, επιστημονικός διευθυντής της αποστολής.



Το τέλος
Στο μεταξύ, ο κομήτης συνεχίζει να απομακρύνεται από τον Ήλιο. Έχει πλέον ξεπεράσει την τροχιά του Άρη και βρίσκεται σε απόσταση 350 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Τον Σεπτέμβριο, το Rosetta θα τερματίσει την ιστορική αποστολή με βουτιά αυτοκτονίας στον κομήτη -θα προσφέρει έτσι μερικά ακόμα στοιχεία για τους κομήτες, σώματα από πάγους και σκόνη που θεωρούνται αναλλοίωτα υλικά που περίσσεψαν από τον σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια.



Το ταξίδι, όμως, δεν θα είναι χωρίς επιστροφή: σε περίπου έξι χρόνια από σήμερα, ο κομήτης 67P θα επισκεφτεί ξανά το εσώτερο Ηλιακό Σύστημα, μεταφέροντας πάνω του τα κατεψυγμένα λείψανα του Philae και του Rosetta. Η Οδύσσειά τους στο Διάστημα θα συνεχιστεί για πάντα.
www.tovima.gr