ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥΣ

¨...Η θέση και η ταχύτητα ενός μικροσκοπικού σωματιδίου δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα γνωστές με απόλυτη ακρίβεια....Όμως το πραγματικό περιεχόμενο της αρχής της αβεβαιότητας αναδεικνύεται αν την εφαρμόσουμε σε ένα σωματίδιο παγιδευμένο σε μια μικροσκοπική περιοχή, οπότε η θέση του είναι γνωστή με περιθώριο λάθους, δηλαδή απροσδιοριστία, όση και η διάσταση της φυλακής του. Εφόσον η απροσδιοριστία στη θέση του θα είναι πολύ μικρή, η απροσδιοριστία στην ταχύτητά του θα είναι πολύ μεγάλη, οπότε και η ταχύτητά του η ίδια θα είναι μεγάλη κατά μέσο όρο. Οδηγούμαστε έτσι στο εξής εντυπωσιακό- και πολύ βαθύ - συμπέρασμα: όσο πιο μικροσκοπική είναι η φυλακή στην οποία είναι κλεισμένο ένα σωματίδιο, τόσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητά του κατά μέσο όρο, άρα τόσο μεγαλύτερη και η κινητική ενέργεια που υποχρεούται να έχει... Η πιο μικροσκοπική φυλακή που υπάρχει στη φύση είναι ο ατομικός πυρήνας. Τι περιμένουμε λοιπόν να κάνουν οι έγκλειστοί του, δηλαδή τα πρωτόνια και τα νετρόνια που βρίσκονται στο εσωτερικό του; Σύμφωνα με τα παραπάνω, θα έχουν τεράστιες κινητικές ενέργειες ακριβώς επειδή είναι παγιδευμένα σε μια τόσο μικροσκοπική περιοχή. Ο πυρήνας είναι γίγαντας ενέργειας ακριβώς επειδή είναι νάνος μεγέθους...¨
¨ Το φάντασμα της όπερας¨, Στέφανος Τραχανάς, καθηγητής Φυσικού Τμήματος Παν. Κρήτης
Αφιέρωμα στην αρχή της απροσδιοριστίας ή αρχή της αβεβαιότητας του Heisenberg η οποία ανακαλύφθηκε το 1927 και ...κρύβεται πίσω από όλες τις βασικές φυσικές προυποθέσεις που επιτρέπουν στο σύμπαν να φτάσει έως την αυτογνωσία!

Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2011

Δημιουργήθηκε η πιο oλισθηρή επιφάνεια του κόσμου

Επιστήμονες στις ΗΠΑ κατάφεραν να δημιουργήσουν την πιο ολισθηρή επιφάνεια που έχει ποτέ επιτευχθεί, χρησιμοποιώντας φύλλα από σαρκοβόρο φυτό. Το επίτευγμα, μπορεί να αξιοποιηθεί σε ποικίλες εφαρμογές, όπως στο «τέλειο» αντικολλητικό τηγάνι, σε τζάμια που αυτοκαθαρίζονται, σε ρούχα που δεν μουσκεύουν από τη βροχή, ακόμα και σε τοίχους που δεν θα «επιτρέπουν» τα γκράφιτι, καθώς κανένα υγρό αλλά και πολλά στερεά, δεν μπορούν να σταθούν πάνω στο νέο υλικό. Στο παρελθόν είχαν αναπτυχθεί και άλλα υδρόφοβα (υδραπωθητικά) υλικά, που μιμούνταν κυρίως τα ολισθηρά φύλλα του λωτού, αλλά ποτέ έως τώρα δεν είχε καταστεί κάτι τέτοιο δυνατό σε αυτό το βαθμό με πιο πολύπλοκα υγρά, πέρα από το νερό...

Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2011

Το GPS του αλατιού των ωκεανών

Λονδίνο
Μόλις ένα μήνα μετά την έναρξη της λειτουργίας του ο δορυφόρος Aquarius κατάφερε να χαρτογραφήσει την αλατότητα της επιφάνειας των ωκεανών της Γης. Τα δεδομένα που στέλνει ο δορυφόρος θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους μηχανισμούς ρύθμισης του κλίματος και τις κλιματικές αλλαγές. Ο Aquarius που αποτελεί κοινή αποστολή της NASA και της Υπηρεσίας Διαστήματος της Αργεντινής εκτοξεύτηκε τον Ιούνιο και άρχισε να συλλέγει δεδομένα στις 25 Αυγούστου. Διαθέτει τρεις υψηλής ευαισθησίας ραδιοδέκτες οι οποίοι μπορούν να «συλλέγουν» την ασθενή μικροκυματική ακτινοβολία που εκπέμπεται φυσικά από τους ωκεανούς. Αυτές οι εκπομπές ακτινοβολίας διαφέρουν ανάλογα με την ηλεκτρική αγωγιμότητα του νερού η οποία συνδέεται άμεσα με την αλατότητά του...

Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2011

Ξημερώματα Σαββάτου (ίσως) στον Ν. Ωκεανό θα πέσει ο δορυφόρος UARS

Λονδίνο
Ακόμη δεν μπορεί να υπολογίσει η NASA έστω και με σχετική ακρίβεια το πότε και το πού θα πέσει ο δορυφόρος UARS που αναμένεται μέσα στο επόμενο 24ωρο να πέσει στην Γη. Μεγάλο μέρος του δορυφόρου θα καταστραφεί όταν εισέλθει στην γήινη ατμόσφαιρα αλλά ορισμένα μέρη του θα συνεχίσουν την πορεία τους και θα πέσουν στην επιφάνεια του πλανήτη μας. Οι υπολογισμοί της NASA αναφέρουν ότι ο δορυφόρος αναμένεται να αρχίσει την πτώση του αργά το βράδυ της Παρασκευής και μέχρι νωρίς το πρωί του Σαββάτου θα έχει ολοκληρωθεί η όλη διαδικασία. Η τελευταία εκτίμηση για το πού θα πέσουν τα συντρίμμια του δορυφόρου είναι ότι θα πέσουν σε κάποια περιοχή του Νότιου Ωκεανού δηλαδή στις θαλάσσιες περιοχές της Ανταρκτικής και του Νότιου Πόλου...

CERN : Πείραμα που δείχνει νετρίνα να κινούνται ταχύτερα από το φως (?) γίνεται αντικείμενο ενδελεχούς μελέτης

Γενεύη
Διεθνής ομάδα επιστημόνων κατέγραψε υποατομικά σωματίδια τα οποία ταξίδευαν με ταχύτητα μεγαλύτερη του φωτός! Εάν αυτό το πείραμα που διεξάγεται στο CERN επιβεβαιωθεί, τότε αναμένεται να ταράξει συθέμελα μια από τις βασικές αρχές της φυσικής. Ο Αντόνιο Ερεντιτάτο που εργάζεται στο CERN δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters ότι μετρήσεις που διεξάγονται τα τελευταία τρία χρόνια αποκάλυψαν νετρίνα τα οποία κινούνταν με ταχύτητα μεγαλύτερη κατά 60 δισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου (nanosecond) σε σύγκριση με εκείνη του φωτός καλύπτοντας μια απόσταση 730 χιλιομέτρων μεταξύ της Γενεύης και ενός εργαστηρίου στο Γκραν Σάσο της Ιταλίας. Τα νετρίνα εμφανίζονται με διαφορετικούς τύπους («γεύσεις») και πρόσφατα αποδείχθηκε ότι μπορούν να αλλάξουν αυθόρμητα τύπο. Ο δρ Ερεντιτάτο και η ομάδα του δημιούργησαν μια δέσμη ενός τύπου νετρίνων - μιονικά νετρίνα- και τα έστειλαν από το CERN στο εργαστήριο στο Γκραν Σάσο.

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2011

Ελληνική αριστεία στην Ευρώπη

Στο κλίμα της γενικευμένης κατήφειας που βιώνει η χώρα, μια ευχάριστη είδηση ήρθε από την ελληνική ερευνητική κοινότητα και μάλιστα από τους νέους αντιπροσώπους της. Τέσσερις νέοι έλληνες ερευνητές απέσπασαν υποτροφίες από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ερευνας (European Research Council, ERC) για να συνεχίσουν τα ερευνητικά προγράμματά τους στην επόμενη πενταετία. Το ERC εφέτος μοίρασε συνολικά 670 εκατ. ευρώ σε 480 άριστους νέους επιστήμονες. Για να αντιληφθείτε το είδος των εξετάσεων που έδωσε επιτυχώς η τετράδα, φτάνει να σας πούμε ότι τα ποσοστά επιτυχίας ανέρχονται στο 12% (χρηματοδοτήθηκαν 480 από τις 4.080 αιτήσεις!). Με τις καλύτερες ευχές μας για την πραγματοποίηση των στόχων τους, το «ΒΗΜΑScience» παρουσιάζει σήμερα τους επιστήμονες που μας βγάζουν ασπροπρόσωπους στη διεθνή επιστημονική αρένα...

Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου 2011

Ανοίγει ο δρόμος για τη δημιουργία του Αστρονομικού Πάρκου στα Γρεβενά

Θεσσαλονίκη
Υπεγράφη τελικά η προγραμματική σύμβαση για τη δημιουργία Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου στο όρος Όρλιακα των Γρεβενών. Η σύμβαση, την οποία υπέγραψαν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ο Δήμος Γρεβενών και η εταιρεία Αναπτυξιακή Γρεβενών ΑΕ, είναι το πρώτο βήμα για την απεμπλοκή του έργου από τα προβλήματα που το καθυστερούν εδώ και ενάμισι περίπου χρόνο. Το Εκπαιδευτικό Αστρονομικό Πάρκο του Όρλιακα, έχει προϋπολογισμό 6 εκατομμυρίων ευρώ και πρόκειται να ολοκληρωθεί σε περίπου 2,5 χρόνια από την στιγμή που θα ενταχθεί στο ΕΣΠΑ για χρηματοδότηση. Θα κατασκευαστεί σε υψόμετρο 1.450 μέτρων και θα περιλαμβάνει Εκπαιδευτικό Κέντρο με τηλεσκόπια και ηλιακό παρατηρητήριο, εκθεσιακό χώρο, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, καθώς και μια «αστρομαρίνα», έναν χώρο όπου οι ερασιτέχνες αστρονόμοι θα μπορούν να στήνουν τα τηλεσκόπιά τους...

Χρωματιστά πούπουλα δεινόσαυρων βρέθηκαν σε κεχριμπάρι

Ουάσινγκτον
Ένας άγνωστος ως σήμερα θησαυρός κρυβόταν στη συλλογή κεχριμπαριού ενός καναδικού μουσείου: χρωματιστά πούπουλα προϊστορικών πτηνών αλλά και φτερωτών δεινόσαυρων από τα τέλη της Κρητιδικής Περιόδου. Οι δεινόσαυροι πιστεύεται ότι ήταν οι άμεσοι πρόγονοι των πτηνών, και οι παλαιοντολόγοι είχαν ανακαλύψει παλαιότερα απολιθώματα δεινόσαυρων με πούπουλα στην ουρά  και τα πόδια. Μάλιστα αυτά τα «πρωτο-πτίλα», όπως ονομάζονται αυτά τα πρωτόγονα φτερά, υπήρχαν ακόμα και σε δεινόσαυρους που δεν πετούσαν και δεν είχαν άμεση εξελικτική σχέση με τα πουλιά. Φαίνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις τα πούπουλα αυτά βοηθούσαν υδρόβιους δεινόσαυρους να βουτούν προς ανεύρεση τροφής, αναφέρουν τώρα ερευνητές στο κορυφαίο περιοδικό Science...

Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου 2011

Ελληνες και νοτιοκορεάτες ερευνητές ανακάλυψαν τον μηχανισμό που χρησιμοποιεί ο κυτταρομεγαλοϊός για να ξεγελά το ανοσοποιητικό

Λονδίνο
Φως στους μηχανισμούς που χρησιμοποιεί ο ερπητοϊός HCMV (ανθρώπινος κυτταρομεγαλοϊός) προκειμένου να ξεγελάσει το ανοσοποιητικό σύστημα έριξαν έλληνες ερευνητές από την ομάδα Χημείας Πρωτεϊνών του Ινστιτούτου Ραδιοϊσοτόπων και Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων του ΕΚΕΦΕ "Δημόκριτος", σε συνεργασία με νοτιοκορεάτες ερευνητές από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σεούλ. Σύμφωνα με δημοσίευση των ελλήνων επιστημόνων (Ευστράτιος Στρατίκος, Ειρήνη Ευνουχίδου) και των ασιατών συναδέλφων τους στην επιθεώρηση "Nature Immunology" ο ιός χρησιμοποιεί μόρια που ονομάζονται microRNA για να «χειραγωγήσει» τα κύτταρα που μολύνει, ώστε να σταματήσουν να παράγουν το ένζυμο ERAP1...

Μέταλλα προς εξαφάνιση

Λονδίνο
Μπορεί το αντιμόνιο, το ίνδιο και το νιόβιο να αποτελούν άγνωστες λέξεις για τους περισσότερους όμως σχεδόν όλοι τα «χρησιμοποιούμε» καθημερινά αφού αποτελούν τις πρώτες ύλες για πολλά αγαθά της καθημερινότητας μας, κυρίως  ηλεκτρονικές συσκευές αλλά και συστήματα «πράσινης» ενέργειας. Κινητά τηλέφωνα, οθόνες, σκληροί δίσκοι υπολογιστών, φωτοβολταϊκά συστήματα, ηλεκτροκινητήρες, ανεμογεννήτριες και πολλά άλλα βασίζουν την λειτουργία τους στα λεγόμενα «μέταλλα τεχνολογίας» που είναι ευρύτερα γνωστά με τον όρο «σπάνιες γαίες». Η Βρετανική Γεωλογική Υπηρεσία (BGS) εξέδωσε την «κόκκινη λίστα» αυτών των μετάλλων όπου καταγράφονται εκείνα για τα οποία σε λίγο καιρό θα υπάρχει μεγάλη ζήτηση αλλά ελάχιστη προσφορά προκαλώντας όπως είναι ευνόητο σημαντικά προβλήματα στην παγκόσμια βιομηχανία της σύγχρονης τεχνολογίας...


Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2011

Μπαταρίες από...ζελέ

Λονδίνο
Ερευνητές στη Μ.Βρετανία δημιούργησαν ένα νέο υλικό, ένα πολυμερές ζελέ που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή μιας νέας γενιάς μπαταριών. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι μπαταρίες αυτές θα οδηγήσουν στην δημιουργία μιας επίσης νέας γενιάς ηλεκτρονικών συσκευών (φορητών υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων κ.α.) που θα έχουν μικρότερο μέγεθος, μεγαλύτερη αποδοτικότητα και μικρότερο κόστος από τις σημερινές. Η εξέλιξη στην τεχνολογία των μπαταριών δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό με εκείνο άλλων «συστατικών» των ηλεκτρονικών συσκευών (π.χ λογισμικό, τσιπ, κάρτες γραφικών) και εν πολλοίς οι υπάρχουσες μπαταρίες εμποδίζουν την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς gadgets που θα έχουν ακόμη μικρότερο μέγεθος αλλά που θα είναι το ίδιο ή και περισσότερο αποτελεσματικά από τα υπάρχοντα...