Ο τρανκουϊλιτίτης που θεωρείτο αποκλειστικά σεληνιακό ορυκτό, τελικά εντοπίσθηκε στην Αυστραλία

Ουάσινγκτον 

Ένα ορυκτό που είχε εντοπιστεί ως σήμερα μόνο σε δείγματα πετρωμάτων από τη Σελήνη βρέθηκε τελικά και σε αρκετές τοποθεσίες της Αυστραλίας, γεγονός που υποδεικνύει ότι ο πλανήτης μας και το φεγγάρι του έχουν ίδια χημικά χαρακτηριστικά. Η τελευταία ανακάλυψη αφορά τον «τρανκουιλιτίτη» (tranquillityite), ένα από τα τρία άγνωστα ως τότε ορυκτά που είχαν εντοπιστεί στα δείγματα των αποστολών Apollo τις δεκαετίες του 1960 και 1970. Τα άλλα δύο είναι ο «αρμακολίτης» (armacolite) και ο «πυροξφεροΐτης» (pyroxferroite), υλικά που βρέθηκαν αργότερα και στη Γη...

Μοναδική εικόνα του διαστημικού σταθμού ISS ''κοντά'' στη Σελήνη

Χιούστον 

Μια καταπληκτική εικόνα κατάφερε να αποτυπώσει με μια κοινή φωτογραφική κάμερα (μια Nikon D3S) ένας φωτογράφος της NASA. Ο Λόρεν Χάρνετ επέτυχε να «συλλάβει» στον φακό του τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό τη στιγμή που περνούσε κοντά στη Σελήνη. O Χάρνετ τράβηξε τη φωτογραφία την περασμένη Τετάρτη καθώς ο Σταθμός περνούσε πάνω από το Χιούστον. Αν και στην πραγματικότητα ο ISS τη στιγμή που τραβήχτηκε η φωτογραφία βρισκόταν σε απόσταση 370 χιλιάδων χλμ από τη Σελήνη, εντούτοις φαίνεται σαν να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τον δορυφόρο μας.

ΒΗΜΑ SCIENCE

Από το κέντρο της Γης, στο CERN και στην άκρη του Σύμπαντος

Κάποτε με έναν γυάλινο σωλήνα και με λίγο υδράργυρο μπορούσε ο Τοριτσέλι να κάνει συγκλονιστικές ανακαλύψεις, όπως η πίεση του αέρα στην επιφάνεια της Γης. Ο Νεύτων κλεισμένος για πολλές εβδομάδες μέσα στο σπίτι του παρακολουθούσε τα σωματίδια της σκόνης καθώς αυτά φωτίζονταν από τις ηλιακές ακτίνες που έμπαιναν από τις γρίλιες των παραθύρων και μας άφησε σημαντικές παρατηρήσεις. Σήμερα μπορεί να υπάρχουν και ερευνητές που παλεύουν σε μικρά και στενά εργαστήρια κάνοντας εξαιρετική δουλειά, αλλά ζούμε και στην εποχή των μεγάλων πειραμάτων. Αυτών που έχουν τη δυνατότητα να προσελκύουν την προσοχή των έντυπων και ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης και να κάνουν θόρυβο στο Internet μόνο και μόνο από το πόσο κοστίζουν και από τις δεκάδες ως και χιλιάδες ερευνητές που χρειάζεται να δουλέψουν για να πραγματοποιηθούν. Εννοείται πως οι προσδοκίες μας από αυτά είναι ανάλογες των επενδύσεων... Να ποια είναι μερικά από αυτά και τι περιμένουμε να μας δώσουν στο μέλλον...

Η νέα γεωλογική εποχή μάς ανήκει: λέγεται Ανθρωπόκαινο αλλά ίσως είναι αφιλόξενη για μας

Το «Ανθρωπόκαινο» είναι μια λέξη που ίσως θα έχετε ακούσει. Αν όχι, το βέβαιο είναι ότι θα την ακούτε όλο και πιο συχνά, όχι μόνο το 2012 αλλά και στο μακρινό μέλλον. Οπως όλα δείχνουν, ίσως σε μερικά χρόνια να σημαίνει επίσημα τη γεωλογική εποχή στην οποία ζούμε. Αν αυτό συμβεί, η εποχή αυτή θα είναι η πρώτη που θα πάρει το όνομά της από ένα είδος του πλανήτη – τον άνθρωπο. Το αν θα πρέπει να είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό αποτελεί ένα τεράστιο θέμα προς συζήτηση...

Αλματα στο Διάστημα

Η εξερεύνηση του Αρη, αλλά και της Σελήνης, η αναζήτηση μελανών οπών, η αποτίμηση της σημασίας των ηλιακών καταιγίδων για τη ζωή στη Γη, αλλά και η προετοιμασία του διαστημικού τουρισμού είναι οι προτεραιότητες της διαστημικής περιπέτειας για το 2012. Θα παρακολουθήσουμε από κοντά τις αποστολές: Curiosity, Nustar, RBSP, Nothern light, Chandrayaan-2, SpaceShipTwo, Hard X-ray Modulation Telescope...

Το ψηφιακό μας μέλλον: Νανοκυκλώματα και «υπερβιβλία»

Το να κάνεις προβλέψεις για τις εξελίξεις στον ψηφιακό κόσμο είναι σαν να προκαλείς τη μοίρα σου να διαψευστείς παταγωδώς – πόσω μάλλον όταν πρόκειται για τη χρονιά που έχει υπερκορεσθεί με προβλέψεις και προφητείες... από τα χρόνια του Νοστράδαμου. Επειδή όμως μάλλον σας διαολίζει η απορία «τι θα κάνουν οι άλλοι, τη χρονιά που οι Ελληνες θα κάθονται στ’ αβγά τους;» θα επιχειρήσω το απονενοημένον. Ξεκινώντας από αυτό που έχουν πια όλοι, σχεδόν, σημειώνω τη «ρίψη της πετσέτας στο ρινγκ» στην οποία προέβη η κατασκευάστρια μικροεπεξεργαστών AMD: Στις 21 Νοεμβρίου 2011, ο εκπρόσωπός της, Mike Silverman, δήλωσε πως εφεξής η εστίαση της επιχείρησης θα μεταστραφεί από τον άκαρπο ανταγωνισμό με την Intel στα PC και τους φορητούς υπολογιστές στην τώρα διευρυνόμενη αγορά των tablet και των έξυπνων κινητών τηλεφώνων. Οπότε, ετοιμαστείτε για τις οικονομικές επιπτώσεις μιας μονοκρατορίας της Intel στην καρδιά του κύριου υπολογιστή σας...

Βλαστίζουν τα... βλαστικά κύτταρα!

Αν κάποιος ρωτήσει τους ειδήμονες ποιο είναι το μέλλον της Ιατρικής όχι μόνο για το 2012, αλλά και για το 2013, το 2014 κ.ο.κ., η πλειονότητά τους θα δώσει μια κοινή απάντηση: τα βλαστικά κύτταρα. Τα πολυδύναμα αυτά κύτταρα του οργανισμού αποτελούν πράγματι τα τελευταία χρόνια τους «σταρ» της ιατρικής έρευνας... πρωταγωνιστώντας σε διαφορετικά εργαστήρια ανά τον κόσμο. Αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο, αφού πρόκειται για κύτταρα άκρως «εύπλαστα» – ειδικά τα βλαστικά κύτταρα των εμβρύων έχουν την ικανότητα να μετατρέπονται σε όλους τους τύπους κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Οτι δίνουν υποσχέσεις για την αντιμετώπιση ανίατων ως σήμερα ασθενειών – από τις νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον ως τον διαβήτη, ακόμη και για τη δημιουργία ιστών και οργάνων-«ανταλλακτικών» για τους εκατομμύρια ασθενείς που τα δικά τους τούς προδίδουν...

Η βιολογία ενηλικιώθηκε: έχει lipidomics, glycomics, transcriptomics, metabolomics, interactomics, αλλά και connectomics.

Τα τελευταία χρόνια, η πιθανότητα να ακούσει κάποιος έναν βιολογικό όρο που να τελειώνει σε -ομικς έχει αυξηθεί κατά πολύ: μετά τη γονιδιωματική (genomics) και την πρωτεομική (proteomics) που γεννήθηκαν για να περιγράψουν τη μελέτη των γονιδίων και των πρωτεϊνών στο σύνολό τους σήμερα διαθέτουμε lipidomics, glycomics, transcriptomics, metabolomics, interactomics, αλλά και connectomics.

Οπως διαβάζουμε στο αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης, η προσθήκη του -ome σε ένα ουσιαστικό που περιγράφει όρο της μοριακής ή κυτταρικής βιολογίας περιγράφει «τη συνολική θεώρηση όλων των συστατικών». Παραδείγματος χάριν, η προσθήκη -ome στο γονίδιο (gene) έδωσε το γονιδίωμα, το σύνολο των γονιδίων ενός οργανισμού και η προσθήκη -omics στο γονίδιο έδωσε τη γονιδιωματική, το πεδίο που μελετά συνολικά τα γονίδια των οργανισμών...

Η παρασιτική μύγα Apocephalus borealis είναι παράγοντας της συρρίκνωσης του πληθυσμού των μελισσών

Τα τελευταία χρόνια, μελισσοκόμους και επιστήμονες προβληματίζει η επιτάχυνση της συρρίκνωσης των πληθυσμών μελισσών ανά τον κόσμο. Το φαινόμενο είναι πλέον τόσο εκτεταμένο που περιγράφεται με τον όρο «διαταραχή κατάρρευσης αποικιών», ενώ οι συνέπειές του δεν αφορούν μόνο τις μέλισσες, αλλά και πολλά είδη καλλιεργειών, τα οποία βασίζονται σε αυτές για την επικονίασή τους. Τα αίτια του φαινομένου, που έχει παρατηρηθεί και στη χώρα μας, είναι άγνωστα. Κατά καιρούς έχει αποδοθεί σε ασθένειες, στην κλιματική αλλαγή, στα παρασιτοκτόνα, στις γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες, ακόμη και στην ακτινοβολία από τα κινητά τηλέφωνα. Τώρα, Αμερικανοί ερευνητές προσθέτουν στη λίστα ακόμη έναν πιθανό παράγοντα: μια παρασιτική μύγα...

Το μεγαλύτερο λάθος της καριέρας μου είναι πως πίστευα ότι η πληροφορία καταστρέφεται μέσα στις μαύρες τρύπες

Μπορεί να καταλαβαίνει τα μυστικά του σύμπαντος, μπορεί να παίζει στα δάχτυλα τις θεωρίες του χωροχρόνου, του κοσμικού πληθωρισμού, των μαύρων οπών και της κβαντικής θεωρίας της βαρύτητας, όμως, όταν πρόκειται για τις γυναίκες, σηκώνει τα χέρια ψηλά, παραδεχόμενος ότι τις βρίσκει «πλήρες μυστήριο». Ο λόγος για τον πιο διάσημο επιστήμονα του πλανήτη, τον Βρετανό φυσικομαθηματικό Στέφεν Χόκινγκ, ο οποίος μόλις γιόρτασε τα 70ά γενέθλιά του. Σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «New Scientist», o επιφανής επιστήμων, ο οποίος είναι εδώ και πολλά χρόνια περιορισμένος στο αναπηρικό καροτσάκι του, ενώ επικοινωνεί μόνο μέσω μιας ηλεκτρονικής συνθετικής φωνής, ρωτήθηκε τι είναι αυτό που σκέφτεται την περισσότερη ώρα της μέρας και απάντησε: «Τις γυναίκες. Αποτελούν ένα πλήρες μυστήριο»!...