Το ψηφιακό μας μέλλον: Νανοκυκλώματα και «υπερβιβλία»

Το να κάνεις προβλέψεις για τις εξελίξεις στον ψηφιακό κόσμο είναι σαν να προκαλείς τη μοίρα σου να διαψευστείς παταγωδώς – πόσω μάλλον όταν πρόκειται για τη χρονιά που έχει υπερκορεσθεί με προβλέψεις και προφητείες... από τα χρόνια του Νοστράδαμου. Επειδή όμως μάλλον σας διαολίζει η απορία «τι θα κάνουν οι άλλοι, τη χρονιά που οι Ελληνες θα κάθονται στ’ αβγά τους;» θα επιχειρήσω το απονενοημένον. Ξεκινώντας από αυτό που έχουν πια όλοι, σχεδόν, σημειώνω τη «ρίψη της πετσέτας στο ρινγκ» στην οποία προέβη η κατασκευάστρια μικροεπεξεργαστών AMD: Στις 21 Νοεμβρίου 2011, ο εκπρόσωπός της, Mike Silverman, δήλωσε πως εφεξής η εστίαση της επιχείρησης θα μεταστραφεί από τον άκαρπο ανταγωνισμό με την Intel στα PC και τους φορητούς υπολογιστές στην τώρα διευρυνόμενη αγορά των tablet και των έξυπνων κινητών τηλεφώνων. Οπότε, ετοιμαστείτε για τις οικονομικές επιπτώσεις μιας μονοκρατορίας της Intel στην καρδιά του κύριου υπολογιστή σας...

Βλαστίζουν τα... βλαστικά κύτταρα!

Αν κάποιος ρωτήσει τους ειδήμονες ποιο είναι το μέλλον της Ιατρικής όχι μόνο για το 2012, αλλά και για το 2013, το 2014 κ.ο.κ., η πλειονότητά τους θα δώσει μια κοινή απάντηση: τα βλαστικά κύτταρα. Τα πολυδύναμα αυτά κύτταρα του οργανισμού αποτελούν πράγματι τα τελευταία χρόνια τους «σταρ» της ιατρικής έρευνας... πρωταγωνιστώντας σε διαφορετικά εργαστήρια ανά τον κόσμο. Αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο, αφού πρόκειται για κύτταρα άκρως «εύπλαστα» – ειδικά τα βλαστικά κύτταρα των εμβρύων έχουν την ικανότητα να μετατρέπονται σε όλους τους τύπους κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Οτι δίνουν υποσχέσεις για την αντιμετώπιση ανίατων ως σήμερα ασθενειών – από τις νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον ως τον διαβήτη, ακόμη και για τη δημιουργία ιστών και οργάνων-«ανταλλακτικών» για τους εκατομμύρια ασθενείς που τα δικά τους τούς προδίδουν...

Η βιολογία ενηλικιώθηκε: έχει lipidomics, glycomics, transcriptomics, metabolomics, interactomics, αλλά και connectomics.

Τα τελευταία χρόνια, η πιθανότητα να ακούσει κάποιος έναν βιολογικό όρο που να τελειώνει σε -ομικς έχει αυξηθεί κατά πολύ: μετά τη γονιδιωματική (genomics) και την πρωτεομική (proteomics) που γεννήθηκαν για να περιγράψουν τη μελέτη των γονιδίων και των πρωτεϊνών στο σύνολό τους σήμερα διαθέτουμε lipidomics, glycomics, transcriptomics, metabolomics, interactomics, αλλά και connectomics.

Οπως διαβάζουμε στο αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης, η προσθήκη του -ome σε ένα ουσιαστικό που περιγράφει όρο της μοριακής ή κυτταρικής βιολογίας περιγράφει «τη συνολική θεώρηση όλων των συστατικών». Παραδείγματος χάριν, η προσθήκη -ome στο γονίδιο (gene) έδωσε το γονιδίωμα, το σύνολο των γονιδίων ενός οργανισμού και η προσθήκη -omics στο γονίδιο έδωσε τη γονιδιωματική, το πεδίο που μελετά συνολικά τα γονίδια των οργανισμών...

Η παρασιτική μύγα Apocephalus borealis είναι παράγοντας της συρρίκνωσης του πληθυσμού των μελισσών

Τα τελευταία χρόνια, μελισσοκόμους και επιστήμονες προβληματίζει η επιτάχυνση της συρρίκνωσης των πληθυσμών μελισσών ανά τον κόσμο. Το φαινόμενο είναι πλέον τόσο εκτεταμένο που περιγράφεται με τον όρο «διαταραχή κατάρρευσης αποικιών», ενώ οι συνέπειές του δεν αφορούν μόνο τις μέλισσες, αλλά και πολλά είδη καλλιεργειών, τα οποία βασίζονται σε αυτές για την επικονίασή τους. Τα αίτια του φαινομένου, που έχει παρατηρηθεί και στη χώρα μας, είναι άγνωστα. Κατά καιρούς έχει αποδοθεί σε ασθένειες, στην κλιματική αλλαγή, στα παρασιτοκτόνα, στις γενετικά μεταλλαγμένες καλλιέργειες, ακόμη και στην ακτινοβολία από τα κινητά τηλέφωνα. Τώρα, Αμερικανοί ερευνητές προσθέτουν στη λίστα ακόμη έναν πιθανό παράγοντα: μια παρασιτική μύγα...

Το μεγαλύτερο λάθος της καριέρας μου είναι πως πίστευα ότι η πληροφορία καταστρέφεται μέσα στις μαύρες τρύπες

Μπορεί να καταλαβαίνει τα μυστικά του σύμπαντος, μπορεί να παίζει στα δάχτυλα τις θεωρίες του χωροχρόνου, του κοσμικού πληθωρισμού, των μαύρων οπών και της κβαντικής θεωρίας της βαρύτητας, όμως, όταν πρόκειται για τις γυναίκες, σηκώνει τα χέρια ψηλά, παραδεχόμενος ότι τις βρίσκει «πλήρες μυστήριο». Ο λόγος για τον πιο διάσημο επιστήμονα του πλανήτη, τον Βρετανό φυσικομαθηματικό Στέφεν Χόκινγκ, ο οποίος μόλις γιόρτασε τα 70ά γενέθλιά του. Σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «New Scientist», o επιφανής επιστήμων, ο οποίος είναι εδώ και πολλά χρόνια περιορισμένος στο αναπηρικό καροτσάκι του, ενώ επικοινωνεί μόνο μέσω μιας ηλεκτρονικής συνθετικής φωνής, ρωτήθηκε τι είναι αυτό που σκέφτεται την περισσότερη ώρα της μέρας και απάντησε: «Τις γυναίκες. Αποτελούν ένα πλήρες μυστήριο»!...

«Χρονικός μανδύας» μπορεί να «κρύβει το χρόνο»

Αμερικανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι δημιούργησαν τον πρώτο «χρονικό μανδύα», μια συσκευή που μπορεί να αποκρύψει ακόμα και ολόκληρα συμβάντα από ένα παρατηρητή, στην ουσία κάνοντας τον ίδιο τον χρόνο να εξαφανιστεί. Κάτι ανάλογο είχε αναγγελθεί θεωρητικά προ καιρού, από τον καθηγητή θεωρητικής φυσικής Μάρτιν ΜακΚολ του Imperial College του Λονδίνου. Τώρα όμως υπάρχει επίσημη ανακοίνωση στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Nature» ότι επιτεύχθηκε για πρώτη φορά η πειραματική απόδειξη πως αυτό είναι δυνατό να συμβεί, έστω και αν το συμβάν που οι επιστήμονες εξαφάνισαν, κράτησε πολύ λιγότερο από το ανοιγοκλείσιμο των ματιών...

O σκορπιός αντιλαμβάνεται τι υπάρχει στο περιβάλλον ακόμη και με... κλειστά μάτια

Λονδίνο 

Αμερικανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο σκορπιός έχει μια μοναδική ικανότητα. Το σώμα του μπορεί να λειτουργήσει ως μάτι στο υπέρυθρο φάσμα του φωτός βοηθώντας τον να έχει πλήρη εικόνα του περιβάλλοντος στο οποίο βρίσκεται ακόμη και στα σημεία που δεν έχει άμεση οπτική επαφή. Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα πραγματοποίησαν πειράματα βάζοντάς τους να κινηθούν σε διάφορα είδη φωτός, σε ορατό, σε πράσινο, σε υπέρυθρο κ.α...

Ο πυρήνας του πλανήτη Δία διαλύεται όπως τα αναβράζοντα δισκία στο νερό

Λονδίνο 

Ένα από τα μυστήρια του ηλιακού μας συστήματος είναι γιατί το μέγεθος του πυρήνα του Δία δεν είναι συμβατό με την πλούσια σε χημικά στοιχεία (και ειδικά βαρέα στοιχεία) ατμόσφαιρα του πλανήτη. Αμερικανοί επιστήμονες ανέπτυξαν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θεωρία υποστηρίζοντας ότι αυτό συμβαίνει επειδή η «καρδιά» του Δία διαλύεται όπως τα αναβράζοντα δισκία μέσα στο νερό. Οι γίγαντες αερίου όπως ο Δίας και ο Κρόνος πιστεύεται ότι ξεκίνησαν την ζωή τους ως στερεοί πλανήτες αποτελούμενοι από πετρώματα και πάγο. Όταν όμως άρχισαν να μεγαλώνουν και η μάζα τους ξεπέρασε κατά 10 φορές εκείνη της Γης οι πολύ ισχυρές βαρυτικές δυνάμεις που είχαν αναπτύξει άρχισαν να προσελκύουν μεγάλες ποσότητες αερίων από το μητρικό τους νεφέλωμα. Έτσι δημιουργήθηκε η πυκνή ατμόσφαιρα τους που αποτελείται κυρίως από υδρογόνο...

Οι Ρώσοι πιστεύουν, με επιφύλαξη μερικών ημερών, ότι στις 15 Ιανουαρίου το Fobos-Grunt πέφτει στη Γη

Μόσχα 

Το ογκώδες διαστημικό σκάφος Fobos-Grunt, το οποίο απέτυχε να πυροδοτήσει τον κινητήρα του για Άρη και παραμένει κολλημένο σε γήινη τροχιά, θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα στις 15 Ιανουαρίου, εκτιμά τώρα το ρωσικό υπουργείο Άμυνας. Το Fobos-Grunt είναι το μεγαλύτερο διαπλανητικό σκάφος που έχει εκτοξευτεί ποτέ. Έχει βάρος 14,6 τόνους, από τους οποίους οι 12 τόνοι είναι υδραζίνη και τετροξείδιο του αζώτου, εξαιρετικά τοξικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως καύσιμα. Αν τα καύσιμα αυτά έχουν παγώσει λόγω του ψύχους στο Διάστημα, ένα μέρος θα μπορούσε να φτάσει μέχρι το έδαφος. Αν όμως παραμένουν σε υγρή μορφή, το πιθανότερο είναι ότι θα καούν κατά την πύρινη κάθοδο στην ατμόσφαιρα. Κανείς δεν γνωρίζει πού θα καταπέσει η αποτυχημένη αποστολή...

Οι βραβευμένοι με Νόμπελ Χημείας 2011 ημικρύσταλλοι είναι από το διάστημα

Ουάσινγκτον 

Οι μοναδικοί φυσικοί ημικρύσταλλοι που έχουν βρεθεί ως τώρα στη Γη είναι τελικώς… εξωγήινοι. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουν οι επιστήμονες που τους ανακάλυψαν πριν από δυο χρόνια σε δείγματα πετρωμάτων από τα βουνά της Ρωσίας. Όπως υποστηρίζουν στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences», η «ειδικών συνθηκών» χημεία των ρωσικών ημικρυστάλλων υποδηλώνει ότι μάλλον σχηματίστηκαν στο Διάστημα και έφθασαν ως εδώ με κάποιον μετεωρίτη...